Үе мөчний үрэвсэл гэж юу вэ? Шалтгаан,шинж тэмдэг,эмчилгээ

Дархлааны систем болон гэмтсэн эд нь үе мөчний хаван болон бусад шинж тэмдгүүдийг үүсгэдэг химийн бодисуудыг ялгаруулах явцад үе мөчний үрэвсэл үүсдэг.

Эдгээр химийн бодисууд нь гэмтэл, халдвар авсан хэсэгт цусны урсгалыг нэмэгдүүлж, улайлт, дулааныг үүсгэдэг. Зарим химийн бодисууд нь таны эд эс рүү шингэн урсахад хүргэдэг бөгөөд энэ нь хавдар үүсгэдэг. Энэ үйл явц нь таны мэдрэлийг өдөөж, өвдөлт үүсгэж болзошгүй.

Артритын хамгийн түгээмэл хэлбэрүүд нь:

  • Остеоартрит буюу “элэгдлийн” артрит нь ясны үзүүрийг зөөлрүүлдэг хамгаалалтын мөгөөрс бөгөөд удаан хугацааны дараачаар элэгдэх үед үүсдэг. Остеоартрит нь ямар ч үе мөчийг гэмтээж болох ч энэ өвчин нь ихэвчлэн гар, өвдөг, хонго, нурууны үе мөчүүдэд нөлөөлдөг.
  • Анкилозын спондилит (нурууны артрит) нуруу, аарцгийн үений үрэвсэл бөгөөд архаг үе мөчний үрэвсэлт өвчин юм.
  • Насанд хүрээгүй артрит (НХА) нь дархлааны систем нь үе мөчний эргэн тойрон дахь эдэд халддаг эмгэг юм. НХА нь ихэвчлэн 16 ба түүнээс доош насны хүүхдүүдэд нөлөөлдөг.
  • Тулай нь үе мөчний шээсний хүчлийн хатуу талстыг үүсгэдэг өвчин юм.
  • Psoriatic arthritis , psoriasis өвчтэй хүмүүст үүсдэг(арьсыг цочроох шалтгаан болдог аутоиммун эмгэг).
  • Ревматоид артрит нь дархлааны систем нь үе мөчний үений үений мембран руу халддаг өвчин юм.

Үе мөчний үрэвслийн шинж тэмдэг

Эхэн үед шинж тэмдэг бараг илрэхгүй явсаар хүндэрсэн хойноо хүчтэй өвдөлт мэдрэгддэг.

  • Үрэвссэн үеийг хөдөлгөхөд өвдөлт мэдрэгдэх, улайж хавдах, халуу дүүгэх
  • Үеийг хөдөлгөхөд янгинах
  • Өглөө сэрэхэд эсвэл удаан хугацаанд хөдөлгөөнгүй байж байгаад хөдөлгөхөд хөших
  • Уян хатан чанараа алдах буюу үрэвссэн үеийг бүрэн тэнийлгэж чадахгүй байх
  • Үеэр хөдөлгөхөд байн байн дугарах, үрэгдэх зэрэг шинж тэмдэг илэрдэг.

Аль нэг үеэр өвдөх, улайж хавдах, эсвэл хөшиж байвал эмнэлэгт хандах хэрэгтэй. Үений үрэвслийн үед  цаг хугацаа өнгөрөх тусам өвдөлт улам хүчтэй мэдрэгдэж, үеийг хөдөлгөхөд хэцүү болдог. Бүр цаашилбал ажил хийх, хэвийн амьдралаа үргэлжлүүлэх чадваргүй болох, үе солих хагалгаа хийлгэх шаардлагатай болно.

Үе мөчний үрэвслийн шалтгаанууд

Үрэвслийн өвдөлт нь дараахь шалтгааны улмаас үүсч болно.

  • Синовит.  Үений доторлогооны нимгэн мембран (synovium) үрэвсэж, мэдрэлийг цочроох химийн бодис ялгаруулж, үе мөчний шингэнийг нэмэгдүүлдэг. 
  • Ясны элэгдэл. Таны үе мөчний гэмтсэн, хонхорхой яс нь өвдөлт үүсгэдэг.
  • Хавдсан үе мөчний капсул . Үрэвссэн синовиумаас үе мөчний шингэн хуримтлагдаж, даралт, хөшүүн байдал, өвдөлтийг үүсгэдэг.
  • Шөрмөсний гэмтэл.  Үрэвслийн үр нөлөө нь үеийг дэмждэг уян хатан эдийн туузыг гэмтээх.
  • Булчингийн сулрал . Булчингийн хүч буурах нь үе мөчний ачаалал ихтэй байдаг.
  • Хамтарсан нэгдэл.  Ялангуяа AS-д нурууны яс (нугалам) -ийг бүрдүүлдэг жижиг яснууд хоорондоо нийлж, хөдлөхөд хэцүү, өвдөлттэй байдаг.
  • Төвлөрсөн өвдөлт.  Үрэвсэлт артритын архаг (удаан хугацааны) өвдөлт нь зарим тохиолдолд өвдөлтийг илүү мэдрэмтгий болгоход хүргэдэг.

Үе мөчний үрэвсэлийн оношилгоо

Эхлээд дотрын эмчид хандан үзлэг хийж шалгах бөгөөд дараах шинжилгээнүүдийг хийлгэх шаардлагатай. Үүнд:

Рентген зураг

MRI-ээр дараах зүйлсийг илрүүлж болно.

  • Үе мөчний өвдөлтийг үүсгэж болзошгүй ясны хугарал эсвэл мултрал.
  • Таны үе мөчний эргэн тойрон дахь мөгөөрсний эвдрэл.
  • Үе мөчний ойролцоох булчин, шөрмөсний гэмтэл.
  • Зөөлөн эдийн үрэвсэл.

Цусны шинжилгээ

Үений шингэний шинжилгээ

Үе мөчний үрэвслийн эмчилгээ

Үе мөчний үрэвслийг эмчлэх арга байхгүй ч өвчнийг даван туулахад туслах эмчилгээ байдаг. Таны эмчилгээний үйл явц нь үе мөчний үрэвсэл, түүний шинж тэмдэг, ерөнхий эрүүл мэндээс хамаарна.

Консерватив (мэс заслын бус) эмчилгээнд дараахь зүйлс орно.

  • Эмийн эмчилгээ: Үрэвслийн эсрэг болон өвдөлт намдаах эмүүд нь үе мөчний өвчний шинж тэмдгийг арилгахад тусална. Биологийн эм гэж нэрлэгддэг зарим эм нь таны дархлааны үрэвслийн эсрэг хариу үйлдэл үзүүлдэг. Ревматоид эсвэл псориаз артрит өвчний үед биологийн эмийг санал болгож болно.
  • Физик эмчилгээ: Нөхөн сэргээлт нь хүч чадал, хөдөлгөөний хүрээ, ерөнхий хөдөлгөөнийг сайжруулахад тусалдаг. Эмч нар үе мөчний өвдөлтийг багасгахын тулд өдөр тутмын үйл ажиллагаагаа хэрхэн тохируулахыг зааж өгнө.
  • Эмчилгээний тарилга: Кортикостероидын тарилга нь үе мөчний өвдөлт, үрэвслийг түр зуур арилгахад тусална.

Мэс засал

Мэс засалчид гэмтсэн үеийг арилгаж, суулгацаар солино. Эдгээр мэс засал нь хөдөлгөөнийг сайжруулж, өвдөлтийг намдаадаг. Гэхдээ аливаа мэс заслын нэгэн адил тэд хүндрэлтэй байж болно. Суулгацууд нь алдаатай, эрт бүтэлгүйтдэг. Энэ тохиолдолд гэмтэлтэй үеийг солих мэс засал хийх шаардлагатай.

Үе мөчний үрэвслийн хүндрэл

Үений үрэвсэл цаг хугацаа өнгөрөх тусам улам их өвдөлт өгч, үеийг хөдөлгөхөд хэцүү болно. Зарим хүмүүс ажлаа хийх боломжгүй болдог. Үеэр маш их өвдөлт өгч, үрэвсэл эрчимтэй явагдаж, үений бүтцэд нөлөөлж байгаа тохиолдолд эмч үе солих хагалгааг санал болгоно.

Үе мөчний үрэвслээс урьдчилан сэргийлэх

Та өдөр тутмын амьдралдаа зарим өөрчлөлт хийснээр үрэвсэлд өртөх эрсдлийг бууруулж чадна. Үүнд:

  • Жингээ хэвийн байлгах
  • Тогтмол дасгал хий
  • Тамхи бүү тат
  • Жимс, хүнсний ногоо, омега-3 тосны хүчил агуулсан эрүүл хооллолтыг идээрэй
Хавдар гэж юу вэ? Хортой хоргүй хавдрын ялгаа

Хавдар гэж юу вэ? Хортой хоргүй хавдрын ялгаа

Хорт хавдар нь хэвийн бус эсийн хяналтгүй өсөлт, тархалтаар тодорхойлогддог өвчин юм. Хүний бие нь өөрөө нөхөн үржихийн тулд хуваагддаг олон тэрбум эсээс бүрддэг. Заримдаа эсүүд хэт хурдан хуваагддаг. Хурдан хуваагддаг эсүүд нь хавдар гэж нэрлэгддэг массыг үүсгэдэг....

read more
Астма: шинж тэмдэг, эмчилгээ, урьдчилан сэргийлэх

Астма: шинж тэмдэг, эмчилгээ, урьдчилан сэргийлэх

Астма буюу Гуурсан хоолойн багтраа нь гуурсан хоолойн урвалж чанар өөрчлөгдөж, амьсгал боогдож, амьсгалын зам бөглөрөх шинж тэмдгээр илэрдэг амьсгалын тогтолцооны архаг үрэвсэлт өвчин юм.  Астма хэт хүндэрвэл хөдөлгөөн хязгаарлагдаж, ярих боломжгүй болох ч тохиолдол...

read more

Батга гэж юу вэ? Шинж тэмдэг, шалтгаан, оношилгоо, эмчилгээ

Батга нь тосны булчирхайн үрэвсэл юм. Арьсны тослог ихсэх тусам батга гарах магадлал ихэсдэг. Арьсны нүх нь таны үс болон арьсыг тослогтуулах үүрэгтэй тосны булчирхайг агуулж байдаг. Гэвч заримдаа тэрхүү нүх нь илүүдэл тос, бактерны улмаас бөглөрвөл энэ нь батга бий...

read more